ΔΑΣΟΣ ΣΥΓΓΡΟΥ

Δάσος Συγγρού

Το Δάσος Συγγρού βρίσκεται επί της Λεωφόρου Κηφισίας – στα σύνορα των δήμων Κηφισιάς, Αμαρουσίου και Μελισσίων.

Είναι έκτασης 950 περίπου στρεμμάτων, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους καλυμμένα με χαλέπιο Πεύκη. Είναι το μοναδικό εναπομείναν φυσικό δάσος της ευρύτερης περιοχής και ολοκλήρου του λεκανοπεδίου Αττικής.

Στο Δάσος Συγγρού στεγάζονται οι εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών,  ΙΓΕ, (γραφεία, αίθουσες διδασκαλίας, θερμοκήπια, καλλιέργειες, πάρκινγκ), τα σχολεία των Αναβρύτων, ένα ΙΕΚ και ένα ΤΕΕ αφιερωμένα στη γεωργική εκπαίδευση, η διατηρητέα Βίλλα Συγγρού και ο διατηρητέος ναός του  Αγ. Ανδρέα.

Πρόκειται για τοπίο ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους (ΦΕΚ 968/1991) και ανευρέσεως αρχαιολογικών ευρημάτων.

Το Δάσος Συγγρού προέρχεται από το κληροδότημα της εθνικής ευεργέτιδάς Ιφιγένειας Α. Συγγρού. Αποτελεί δημόσιο αγαθό, έδρα ενός ιστορικού ιδρύματος της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής γεωργίας, χώρος εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, τόπος αθλητικής άσκησης και επαφής με τη φύση, νησίδα του αττικού τοπίου και περιβάλλοντος.

Εκτός όμως από τις ιδιότητες αυτές, το κτήμα Συγγρού έχει προσφέρει αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν ότι πρόκειται για έναν χώρο με πολλά επίπεδα ιστορίας, που φτάνουν μάλιστα μέχρι τους προϊστορικούς χρόνους.

Αυτό που καθόρισε τις τύχες της έκτασης που καλύπτει σήμερα το κτήμα ήταν το φυσικό της περιβάλλον και η θέση της ανάμεσα σε δύο ιστορικούς οικισμούς της Αττικής, το Μαρούσι και την Κηφισιά. Τοποθετημένο στις υπώρειες της Πεντέλης, διαθέτει φυσικές πηγές νερού και πλούσια βλάστηση, στην οποία κυριαρχεί ακόμα και σήμερα ο μεσογειακός πευκώνας.

Ώρες επισκέψεως:

Από την ανατολή έως την δύση του ηλίου.

Νομικό καθεστώς του Δάσους Συγγρού :

Είναι κληροδότημα της Ιφιγένειας Συγγρού προς την πάλαι ποτέ Γεωργική Εταιρεία Αθηνών με σκοπό την εκπαίδευση καλών γεωργών και κηπουρών. Καθώς δεν υφίσταται πλέον η Γεωργική Εταιρεία, την διαχείρισή του ασκεί από το 1988 έως και σήμερα το ΙΓΕ, το οποίο έχει τη νομική μορφή  ΝΠΔΔ το οποίο  είναι ο κατά νόμον διαχειριστής του Κληροδοτήματος Συγγρού  και κατά συνέπεια και του Δάσους Συγγρού.

Το ΙΓΕ υπάγεται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ).  Έργο του ΙΓΕ είναι η προσφορά γεωργικής και κηπουρικής εκπαίδευσης με ταυτόχρονη προστασία της περιουσίας του Κληροδοτήματος, δηλ. του Δάσους, των καλλιεργειών, των διατηρητέων κτισμάτων, κλπ. Το ΙΓΕ προσφέρει εξάμηνα σεμινάρια κηπουρικής, δενδροκομίας, αμπελουργίας, κλπ.

 Σκοπός του  είναι να συμβάλλει στην ανάπτυξη της Ελληνικής Γεωργίας και στην άνοδο του επαγγελματικού και πολιτιστικού επιπέδου των Ελλήνων αγροτών.

Δραστηριότητες του ΙΓΕ  :

α) Το ΙΓΕ φροντίζει για τη λειτουργία σχολείων αγροτικής εκπαίδευσης, την οργάνωση σεμιναρίων, την προώθηση εφαρμοσμένης έρευνας και παραγωγής πολλαπλασιαστικού υλικού φυτικών ειδών, την οργάνωση της Γεωργικής  βιβλιοθήκης Ε.Γ.Ε. – Ι.Γ.Ε., με σκοπό την στήριξη των σεμιναρίων κι εκπαιδευτικών προγραμμάτων  και γενικότερα την ανάπτυξη κάθε δραστηριότητας που βελτιώνει το επίπεδο ζωής του Έλληνα γεωργού και εκσυγχρονίζει την ελληνική γεωργία.

β) Είναι αρμόδιο για την συνεργασία των υπηρεσιών και ιδρυμάτων του ΥΠΑΑΤ, των γεωτεχνικών σχολών και γενικότερα των φορέων – οργανώσεων που συνδέονται με τη γεωργία.

Ιστορία του Δάσους:

Το 1921, με βάση τα οριζόμενα  στη διαθήκη της Ιφιγένειας Συγγρού, το ομώνυμο Κτήμα κληροδοτήθηκε στην τότε Ελληνική Γεωργική Εταιρεία, προκειμένου να ιδρυθεί σχολή κηπουρικής, πτηνοτροφίας, μελισσοκομίας, σηροτροφίας, και κτηνοτροφίας με αποστολή την εκπαίδευση «καλών γεωργών και κηπουρών».

Πρώτος ιδιοκτήτης του Κτήματος φέρεται ο Βρετανός αρχαιολόγος Stin, ο οποίος σκόπευε να πραγματοποιήσει σε αυτό ανασκαφές. Μετά το πέρας αυτών, ο Stin πώλησε το Κτήμα στον συμπατριώτη του – επίσης αρχαιολόγο- Will. Από τον τελευταίο το αγόρασε ο Ανδρέας Συγγρός, σύζυγος της Ιφιγένειας, πιθανότατα γύρω στο 1875. Το Κτήμα αποτελούσε ουσιαστικά τον περιβάλλοντα χώρο της έπαυλης του Α. Συγγρού, ενώ πλαισιωνόταν από σειρά εγκαταστάσεων και βοηθητικών κτιρίων .

Οι σπουδαιότερες σωζόμενες από αυτές έως και σήμερα εγκαταστάσεις, είναι το βουστάσιο και ένας μικρός ναός: το παρεκκλήσιο του Αγίου Ανδρέα, το οποίο είναι ο μοναδικός γοτθικού ρυθμού ορθόδοξος ναός στην Ελλάδα. Κατασκευάστηκε με βάση τα σχέδια του γνωστού Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ,  μαθητή του Θεόφιλου Χάνσεν.

Λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι ο Ερνέστο Τσίλλερ επισκεπτόταν συχνά τη Βιέννη προκειμένου να ενημερωθεί για το αρχιτεκτονικό γίγνεσθαι και τις τάσεις που επικρατούσαν, είναι φυσικό να επηρεάστηκε από το έργο του δασκάλου του. Αυτό που ίσως δεν θα γίνει ποτέ γνωστό είναι εάν η χρήση του συγκεκριμένου ρυθμού για το μικρό ορθόδοξο ναϋδριο του Αγίου Ανδρέα υπήρξε επιθυμία του εθνικού ευεργέτη ή προσωπική επιλογή του διάσημου αρχιτέκτονα.

Μετά το θάνατο του συζύγου της, η Ιφιγένεια Συγγρού θα ζήσει για περισσότερο από 20 χρόνια στη μεγαλοπρεπή έπαυλη του Κτήματος Συγγρού. Βασική της φροντίδα υπήρξε η προσπάθεια για την ολοκλήρωση των κοινών οραμάτων τους, όπως αυτά είχαν διατυπωθεί στη διαθήκη του. Για να επιτευχθούν τα οράματά τους, θα μεριμνήσει για τη δημοσίευση των Απομνημονευμάτων του Ανδρέα Συγγρού, την ανέγερση του Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός», και δωρεές χρηματικών ποσών για τη βελτίωση του συστήματος ύδρευσης των Αθηνών και για τη κατασκευή της λεωφόρου που φέρει το όνομα του εθνικού ευεργέτη.

Η συνολική κοινωνική δραστηριότητα της Ιφιγένειας Συγγρού την ανέδειξε σε μια από τις πρωτοπόρες γυναικείες φυσιογνωμίες της αθηναϊκής κοινωνίας στον τομέα της πρόνοιας. Διετέλεσε πρόεδρος επί σειρά ετών του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», του διοικητικού συμβουλίου του Αμαλιείου Ορφανοτροφείου και του Συλλόγου Εκπαιδεύσεως Νεανίδων.

O θάνατός της (1921) έκανε φτωχότερη την κοινωνική μέριμνα στην Ελλάδα. Με τη διαθήκη της κληροδότησε στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών το Μέγαρο Συγγρού στη συμβολή της σημερινής Βασιλίσσης Σοφίας και Ζαλοκώστα, αλλά και σημαντικά χρηματικά ποσά για σκοπούς κοινωφελών ιδρυμάτων. Η δωρεά του Κτήματος Συγγρού στην Ελληνική Γεωργική Εταιρεία (σήμερα Ι.Γ.Ε.) συνιστά την κορωνίδα της συνολικής προσφοράς της για την παιδική ηλικία και νεότητα.

Από το 1998 διαχειριστής του Κτήματος είναι το Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών (ΙΓΕ) και σήμερα βρίσκεται υπό τον έλεγχο και την εποπτεία του Υπουργείου Γεωργίας.

(πηγή: ΙΓΕ)

 

Σημαντικοί σύνδεσμοι για την προστασία του Δάσους:

  1. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
  2.  ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
  3.  ΔΗΜΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
  4. ΔΗΜΟΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ
  5. ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ
  6.  ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ – Υ.Π.Α.Α.Τ.